Thép không gỉ được sử dụng rộng rãi trong đời sống hiện nay trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Vậy thép không gỉ là gì và có những loại nào, ứng dụng ra sao? Xin mời bạn đọc đi tìm câu trả lời về loại thép không gỉ qua bài viết sau.
Thép không gỉ là thép gì?
Thép không gỉ là gì? Đây là loại hợp kim của sắt chứa ít nhất 10,5% Cr trong thành phần. Trong điều kiện thường, Crom phản ứng với oxi tạo nên lớp Crom đioxit trên bề mặt kim loại. Với đặc tính lớp Cro2 là không màu, rất cứng, tự sinh ra khi bị phá hủy sẽ bảo vệ thép không gỉ khỏi môi trường xung quanh. Vật liệu này được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực đời sống khác nhau.
Thành phần thép không gỉ gồm những gì?
Bạn đã biết thép không gỉ là gì qua khái niệm ở trên đúng không nào? Vậy loại hợp kim này có những thành phần nào? Cụ thể, thép được cấu tạo từ nhiều thành phần kim loại khác nhau bao gồm:
- Niken là thành phần chính tạo nên phép không gỉ austeNitic, tăng sự dẻo dai và độ bền cho inox
- Sắt có khả năng chịu lực tốt, độ dẻo và độ cứng cao.
- Carbon là thành phần có công dụng chống sự ăn mòn và có hàm lượng thấp, chỉ số khác nhau ở mỗi loại thép không gỉ.
- Crom trong thép không gỉ chứa ít nhất 10.5% giúp hợp kim, không bị ăn mòn và gỉ sét. Với loại thép carbon không có lớp bảo vệ sẽ dễ bị ăn mòn trong môi trường.
- Mangan được dùng thay thế Niken cấu thành nên thép không gỉ với công dụng giúp khử oxi hóa, ổn định mác thép.
- Molypden là chất phụ gia trong thép không gỉ có các thành phần Cr – FE – Ni với công dụng chống ăn mòn và kẽ nứt.
Các ký hiệu thép không gỉ điển hình tại Việt Nam
Đây là loại vật liệu được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Dưới đây là một vài mác thép không gỉ phổ biến mà bạn có thể bắt gặp tại thị trường Việt Nam:
- Thép không gỉ 201: Thành phần chính là crom, niken và mangan. Loại này cứng hơn inox 304, dễ bị ăn mòn hơn và có bề mặt không bóng bằng. Tuy nhiên thép không gỉ 201 có độ bền cao
- Thép không gỉ 304: Thành phần chính là 18% crom và 8% niken. Đây là loại inox phổ biến nhất thế giới, có khả năng chống ăn mòn, chống chịu nhiệt tốt và không bị nhiễm từ
- Thép không gỉ 316: Tương tự giống loại 304 nhưng lại có thêm Molypden giúp tăng cường khả năng chống ăn món hiệu quả. Thép không gỉ 316 có thể chống ăn mòn vượt trội, nhất là trong môi trường có axit và clorua
- Thép không gỉ 430: Thép không gỉ 430 có thành phần chính là crom và có rất ít niken. Nó có từ tính, dễ gia công và có thể chống oxy hóa ở nhiệt độ cao nhưng dễ bị giòn ở nhiệt độ phòng nếu như nung nóng lâu
Ưu điểm đặc trưng của thép không gỉ là gì?
Thép không gỉ được ứng dụng nhiều trong cuộc sống hàng ngày hiện nay bởi sở hữu những đặc tính vượt trội hơn kim loại thông thường. Cụ thể một số điểm nổi bật của hợp kim này như sau:
- Khả năng chống oxy hóa tốt: Loại thép không gỉ có khả năng chống oxy hóa tốt, ít han gỉ ngay cả khi sử dụng tại môi trường khắc nghiệt, ẩm ướt, chứa chất oxy hóa. Đây chính là ưu điểm đặc trưng dễ nhận thấy của loại hợp kim không gỉ này.
- Chịu lực tốt, độ cứng hài hòa: Điểm nổi bật khác của loại thép không gì là gì? Khả năng chịu lực tốt, độ dẻo dai và độ cứng nhất định của hợp kim dựa vào tỉ lệ pha trộn hợp chất và nhiệt độ luyện. Đây chính là ưu điểm dễ nhận thấy khác của vật liệu này.
- Bền bỉ hơn nhiều so với kim loại: Thép không gỉ có ưu điểm là bền bỉ hơn rất nhiều so với kim loại thông thường. Cụ thể tuổi thọ của các thiết bị sử dụng hợp kim này có thể lên tới 20 năm mà không hao hụt.
- Không chứa chì an toàn cho sức khỏe: Ưu điểm thép không gỉ là gì? Đây là hợp kim không chứa chì cùng các chất độc hại đảm bảo rất an toàn cho sức khỏe con người. Do đó đây là loại vật liệu được sử dụng nhiều cho dụng cụ nấu nướng, khu vực bồn nước…
- Tính thẩm mỹ cao: Thép không gì có độ nhẵn và sáng bóng cao, dễ lau chùi vệ sinh và ít bám bẩn nên đạt tính thẩm mỹ cao. Điều này sẽ tiết kiệm chi phí cho nhà sản xuất đồ dùng bằng vật liệu này bởi không cần dùng sơn phủ.
- Có thể dễ dàng tái sử dụng, tái chế: Đây là hợp chất dễ tái sử dụng hoặc tái chế giúp tiết kiệm tài nguyên, chi phí và bảo vệ môi trường. Sử dụng các vật liệu từ thép không gỉ góp phần bảo vệ môi trường sống và tiết kiệm ngân sách cho người dùng.
Phân loại thép không gỉ phổ biến
Dựa theo hàm lượng các chất cũng như nhiệt độ sản xuất để hình thành các loại thép khác nhau. Vậy phân loại thép không gì là gì? Có các loại hình hợp kim phổ biến hiện nay như:
Austenitic
Loại thép không gỉ phổ biến này có các mác thép được sử dụng nhiều như: 321, 310s, 316L, 316, 304L, 304,… Austenitic có chứa thành phần khoảng tối thiểu 7% niken, 16% crôm, 0.08% carbon. Đặc tính cơ bản của thép không gỉ Austenitic là khả năng chịu được độ ăn mòn cao với nhiệt độ rộng, mềm dẻo, dễ uốn, dễ hàn, không nhiễm từ. Các nhà sản xuất nên chọn thép Austenitic để làm đồ gia dụng, bình chứa, vỏ tàu thuyền công nghiệp, công trình xây dựng…
Thép không gỉ Ferritic
Hợp kim này có tính chất gần giống thép mềm nhưng lại chịu được độ ăn mòn cao hơn. Đối với dòng thép không gỉ Ferritic này có các loại mác thép cơ bản như SUS 410, 409, 430… và thành phần crom chiếm 12 – 17%. Riêng đối với loại hợp kim chứa 12% Cr dùng trong kiến trúc, loại 17 Cr để sản xuất đồ gia dụng, máy giặt, nồi hơi…
Austenitic-Ferritic
Loại thép không gỉ tiếp theo là DUPLEX với các mác như 253MA, SAF 2304, 2205, LDX 2101. Thép Duplex chứa thành phần NI ít hơn trong thép Austenitic nhưng có độ bền cao, khả năng chịu lực tốt, mềm dẻo. Do đó loại thép này thường dùng để sản xuất bột giấy, giấy, chế tạo tàu biển…
Thép Martensitic
Phân loại thép không gỉ tiếp theo là loại chứa từ 11 – 13% Cr, độ cứng tốt, chịu ăn mòn và chịu lực cao. Hợp kim này được dùng nhiều trong việc chế tạo lưỡi dao, cánh tuabin…
Hướng dẫn cách nhận biết thép không gỉ
Có nhiều cách nhận biết thép không gỉ mà bạn có thể áp dụng:
- Sử dụng nam châm: Đa số các loại thép không gỉ thuộc nhóm Austenitic (như inox 304 và 316) không hút nam châm. Còn thép không gỉ của nhóm Ferritic (inox 430) và Martensitic có hút nam châm
- Kiểm tra bằng axit: Tiến hành nhỏ một vài giọt axit loãng lên bề mặt. Nếu là thép không gỉ sẽ có phản ứng cực chậm hoặc không bị ăn mòn ngay lập tức. Còn thép mạ và thép thường sẽ đổi màu, sủi bọt hoặc gỉ sét
- Quan sát bề mặt: Thép không gỉ có bề mặt sáng bóng, mịn màng và ít gỉ sét. Dù không sử dụng một thời gian có thể bị ố màu nhưng hoàn toàn không rỉ sét
- Kiểm tra mã ký hiệu: Các sản phẩm thép không gỉ chính hãng được đánh mã ký hiệu tiêu chuẩn là 201, 304, 316, 430 cho người dùng thuận tiện tra cứu và xác minh
Ứng dụng thép không gỉ như thế nào trong cuộc sống?
Ứng dụng của thép không gỉ là gì? Đây là vật liệu được sử dụng trong rất nhiều hoạt động và lĩnh vực khác nhau như sau:
- Dùng để sản xuất trong lĩnh vực y tế như dụng cụ y tế, dụng cụ phẫu thuật đảm bảo an toàn, tránh nhiễm trùng.
- Thép không gỉ dùng để sản xuất các linh kiện oto như khung xe máy, xe đạp, ống xả,… và khi bạn cần bán các linh kiện cũ hãy liên hệ với công ty thu mua phế liệu – Phế Liệu 24h nhé.
- Ứng dụng trong lĩnh vực công nghiệp sản xuất giấy, bột giấy hay đường ống.
- Hợp kim được sử dụng để làm lan can, cầu thang, bàn ghế, hệ thống khung rèm trong nhiều công trình xây dựng.
- Đồ gia dụng như xoong nồi, chén đĩa nhưng nên chọn mã thép 304 để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Trên đây là những giải đáp cho câu hỏi thép không gỉ là gì và đặc tính, ưu điểm nổi bật. Việc hiểu rõ về loại mã thép này cần thiết cho quá trình sử dụng và ứng dụng thực tế. Nếu có bất kỳ câu hỏi thắc mắc nào hay có nhu cầu thanh lý phế liệu, hãy liên hệ ngay với Phế Liệu 24h để được tư vấn chi tiết nhé!
Bài viết giải thích rất rõ về thép không gỉ, nhưng làm thế nào để phân biệt chính xác các loại inox phổ biến như 304 và 201 bằng mắt thường? Trân trọng