Inox là loại vật liệu kim loại quen thuộc với tính chất chống ăn mòn, độ bền bỉ cao và thẩm mỹ vượt trội. Vậy inox là gì, được cấu tạo từ những thành phần nào? Có bao nhiêu loại inox phổ biến và ứng dụng trong đời sống ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về inox với các thông tin cơ bản qua nội dung dưới đây.
Tìm hiểu Inox là gì?
Để hiểu rõ inox là gì thì bạn cần biết khái niệm về vật liệu này. Inox còn có tên gọi khác là thép không gỉ, là hợp kim gồm sắt, crom, Niken, cacbon kết hợp lại. Trong đó thành phần có ít nhất 10,5% crôm và tối đa 1,2% cacbon nên có khả năng chống ăn mòn và oxy hóa cao.
Bên cạnh đó, trên bề mặt inox có lớp oxit ngăn cản các tác nhân bên ngoài, đem đến nhiều ưu điểm vượt trội cho vật liệu này. Ví dụ như độ bền cơ học tốt, chịu va đập và tải trọng lớn. Inox cũng có bề mặt sáng bóng, dễ dàng vệ sinh lau chùi. Inox không phản ứng với thực phẩm đảm bảo an toàn sức khỏe khi sử dụng làm dụng cụ nhà bếp.
Hiện nay một số loại inox có thể chịu được nhiệt độ cao 1000°C, thuận tiện gia công thành nhiều hình dạng để đáp ứng nhu cầu sử dụng. Đây là vật liệu được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực của đời sống.
Nguồn gốc hình thành của inox
Inox bắt đầu được nghiên cứu chính thức từ đầu thế kỷ thứ 19, với những phát hiện đầu tiên về khả năng chống ăn mòn của hợp kim sắt – crom. Vào năm 1913, nhà luyện kim người Anh là Harry Brearley đã chế tạo thành công inox có hàm lượng Crom 12,8% và Carbon 0,24%. Về sau các nhà khoa học đã tiếp tục phát triển, thay đổi thành phần để tạo nên nhiều loại inox khác nhau, đáp ứng đa dạng nhu cầu sử dụng hiện nay.
Thành phần của Inox là gì?
Inox được cấu tạo bởi các nguyên tố kim loại, phi kim với tỷ lệ khác nhau góp phần tạo nên đặc tính riêng biệt. Khi tăng giảm tỉ lệ của nguyên tố hóa học dưới đây sẽ làm đặc tính inox thay đổi.
Niken
Thành phần inox là gì? Niken là nguyên tố quan trọng trong inox giúp cân bằng độ cứng, tăng độ đàn hồi, dễ gia công sản xuất. Ni còn có công dụng làm giảm đi tính từ cho inox, hạn chế tác động đến máy móc hệ thống.
Sắt
Sắt là nguyên tố chủ chốt trong cấu tạo inox. Sự có mặt của sắt với tỷ lệ thích hợp giúp inox có thêm độ chịu lực, độ dẻo, cứng.
Crom
Crom đóng vai trò quan trọng giúp vật liệu inox có khả năng chống rỉ sét, ngăn ngừa oxy hóa, chống ăn mòn hiệu quả. Crom chiếm thành phần từ 10.5% trở lên để bảo vệ cho hợp kim inox.
Cacbon
Thành phần phi kim cacbon có công dụng tăng cường độ cứng cho inox, tăng chống ăn mòn lâu dài. Tùy mỗi mã inox sẽ có tỉ lệ cacbon khác nhau tạo nên các đặc tính riêng biệt.
Mangan
Mangan thường có trong các mã inox 201 để thay thế Niken giúp khử oxy hóa và tăng độ ổn định cứng. Đây cũng là thành phần quan trọng mà có mặt trong vật liệu inox.
Molypden
Thành phần phụ gia có mặt trong inox 316 không thể thiếu là Molypden. Đây là thành phần có khả năng giúp vật liệu inox có thể chống lại sự bào mòn của môi trường Clorua.
Nito
Khí Nitơ có công dụng giúp cân bằng ổn định các nguyên tố khác, tăng độ bền của vật liệu. Hơn nữa còn giúp làm đẹp cho bề mặt vật liệu, tránh xa các tác động của môi trường.
Phân loại inox phổ biến
Phân loại inox là gì? Tùy theo tỷ lệ các chất góp mặt trong inox để phân chia thành nhiều loại khác nhau. Cụ thể một vài loại inox xuất hiện phổ biến hiện nay trên thị trường như sau:
Inox 304
Thép không gỉ đặc biệt inox 304 có thành phần từ 12% đến 26% crom và một số loại khác như silic, niken, nhôm, sắt. Inox 304 có điểm đặc biệt là khả năng chống ăn mòn từ không khí, axit, nước và các chất lỏng hiệu quả.
Hơn nữa inox 304 cũng chịu nhiệt tốt lên đến 925 độ C và dễ dàng hàn bằng các phương pháp khác nhau. Inox 304 cũng có khả năng kháng từ tốt, được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng khắt khe khác.
Inox 201
Inox 201 chứa hàm lượng niken thấp và hàm lượng mangan cao hơn Inox 304. Vật liệu này có khả năng chống ăn mòn thấp hơn inox 304 và thích hợp môi trường nhẹ, ít tiếp xúc axit và muối. Inox 201 chịu nhiệt rất cao, từ 1140 độ C đến 1232 độ C, tương thích các phương pháp hay kỹ thuật hàn căn bản. Bên cạnh đó, Inox 201 cũng có khả năng kháng từ, bị nhiễm từ rất ít.
Inox 316
Inox 316 có khả năng chống ăn mòn cực kỳ cao, vượt trội hơn Inox 304. Đặc biệt là có thể chịu được mọi biến đổi trong môi trường ngay cả khắt khe nhất. Inox 316 chịu nhiệt độ 500 độ C, được hàn bằng mọi phương pháp nên thuận lợi khi gia công và lắp đặt. Bên cạnh đó là khả năng kháng từ, không bị nhiễm từ nên được ứng dụng trong các công trình đòi hỏi yếu tố này.
Inox 430
Inox 430 là loại thép không gỉ, chống ăn mòn acid hữu cơ và axit nitric nhưng không cao. Loại inox này dễ bị hen ố, xỉn màu khi tiếp xúc môi trường bên ngoài. Khả năng chịu nhiệt độ của Inox 430 từ 810 độ C đến 870 độ C. Vật liệu này khi gia công sẽ cần được làm nóng từ 150 độ C đến 200 độ C. Tuy nhiên Inox 430 có khả năng bị nhiễm từ cao, hấp thụ từ nhanh.
Inox và sắt loại nào cứng hơn?
Muốn có được câu trả lời cho thắc mắc inox và sắt loại nào cứng hơn, chúng ta cần tìm hiểu kỹ về tính chất vật lý của chúng. Theo đó sắt có độ bền, độ cứng và khả năng chịu lực va đập lớn hơn inox. Do vậy sắt có thể giữ nguyên hình dạng, hoàn toàn không biến dạng hoặc nứt võ trong trường hợp chịu tác động lực lớn.
Ngoài ra vật liệu sắt cũng dễ gia công và tạo hình hơn inox nên được sử dụng rộng rãi trong nhiều lnhx vực khác nhau. Ví dụ như làm hàng rào, cổng, lan can, cầu thang hay phụ kiện máy công nghiệp.
Cách nhận biết inox thật, giả
Muốn nhận biết chính xác inox thật, bạn có thể áp dụng ngay một số cách đơn giản như sau:
- Dùng nam châm: Inox thật không hút nam châm hoặc có thì chỉ hút rất nhẹ. Nếu hút nam châm mạnh, đây là dấu hiệu của inox kém chất lượng
- Kiểm tra độ sáng bóng: Inox chất lượng thường sở hữu bề mặt nhẵn mịn, sáng bóng và ít khi bị gỉ sét theo thời gian
- Dùng axit: Tiến hành nhỏ dung dịch axit nóng 70° lên bề mặt, nếu là inox thật không đổi màu còn inox giả chuyển sang màu đen
- Phân tích tại trung tâm kiểm nghiệm: Đây là cách chính xác giúp xác định được thành phần hóa học và chất lượng của inox, nhất là đối với những sản phẩm có giá trị cao
Ứng dụng của inox là gì trong đời sống hiện nay
Có nhiều ứng dụng trong đời sống của inox như sau:
- Inox có tính chống ăn mòn cao, dễ uốn tạo hình nên sử dụng để sản xuất và chế tạo lĩnh vực xây dựng công trình, làm mái nhà, làm tường…
- Inox có công dụng chống lại sự xâm hại của vi khuẩn khi bảo quản thực phẩm. Đồng thời còn giúp giữ màu thực phẩm tốt, khử trùng cao.
- Sử dụng inox để chế tạo tàu cao tốc, công nghiệp hóa dầu và ngành công nghệ chế tạo máy.
- Inox ứng dụng trong ngành y tế với việc sử dụng làm giường, tủ, cây chuyền, dao, kéo… với độ bền và an toàn cao, khử trùng dễ dàng.
- Inox còn được dùng để làm vật liệu sản xuất như dao, kéo, đồ dùng nấu ăn hay máy móc gia dụng.
Bài viết giải đáp những thông tin về inox là gì, phân loại và ứng dụng trong đời sống hiện nay. Sử dụng inox tái chế góp phần bảo vệ môi trường, đem lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế. Nếu quý khách có nhu cầu bán phế liệu inox, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn, thu mua inox phế liệu giá cao nhé.
