Trong bối cảnh nền kinh tế tuần hoàn đang ngày càng được chú trọng phát triển, việc tái chế cũng như xử lý phế liệu đã và đang trở thành một phần quan trọng không thể thiếu trong chuỗi sản xuất của mỗi công ty/doanh nghiệp. Riêng với các doanh nghiệp chế xuất, thanh lý phế liệu không đơn thuần là hoạt động kinh tế mà nó còn là quy trình đặc thù, chịu sự quản lý từ phía cơ quan Hải quan. Vậy bán phế liệu của doanh nghiệp chế xuất diễn ra như thế nào, quy trình thanh lý ra sao? Hãy cùng Phế Liệu 24h đi tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây nhé!
Tổng quan về hoạt động xử lý phế liệu tại doanh nghiệp chế xuất
Doanh nghiệp chế xuất (DNCX) là những công ty hoạt động trong công nghiệp, khu chế xuất và được hưởng nhiều ưu đãi liên quan đến thuế, hải quan nhằm mục đích thúc đẩy xuất khẩu. Tuy nhiên khi sản xuất, các DNCX thường hay phát sinh số lượng lớn phế liệu, phế phẩm bao gồm nguyên liệu thừa, vật tư hỏng hay phế thải không có giá trị.
Việc thực hiện xử lý số phế liệu này vừa giúp doanh nghiệp tối đa hóa chi phí vừa giúp tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về hải quan và môi trường.

Quy định pháp lý về bán phế liệu của doanh nghiệp chế xuất
Căn cứ theo các quy định hiện hành, DNCX được phép thanh lý phế liệu, phế phẩm của mình vào thị trường nội địa hoặc xuất khẩu nước ngoài.
Bán vào thị trường nội địa
Nếu DNCX muốn bán phế liệu cho doanh nghiệp nội địa, quy trình thực hiện diễn ra cụ thể như sau:
- DNCX cần làm thủ tục xuất khẩu phế liệu theo loại hình xuất khẩu tại chỗ
- Doanh nghiệp nội địa nhận mua cần làm thủ tục nhập khẩu phế liệu tương ứng
Đặc biệt có một điểm cần lưu ý là không phải loại phế liệu nào cũng đủ điều kiện bán vào nội địa. Chỉ những cái tên có trong Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu để sản xuất (ban hành kèm theo Thông tư 01/2013/TT-BTNMT) mới được phép mua bán trong nước.
Xuất khẩu ra nước ngoài
Trường hợp doanh nghiệp chế xuất muốn xuất khẩu phế liệu ra nước ngoài thì quy trình triển khai cũng cực kỳ đơn giản. Theo đó doanh nghiệp chỉ cần làm thủ tục xuất khẩu trực tiếp giống như những mặt hàng thông thường khác là được. Bao gồm khai hải quan, nộp thuế (nếu có), kiểm tra chất lượng (nếu có quy định).
Điều kiện của bên mua phế liệu từ doanh nghiệp chế kiện
Muốn mua phế liệu từ các doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp nội địa cũng phải đáp ứng đầy đủ một số điều kiện nghiêm ngặt để bảo vệ an toàn môi trường, đó là:
- Sở hữu kho bãi riêng đạt yêu cầu bảo vệ môi trường
- Có thiết bị, công nghệ tái chế phế liệu
- Có phương án xử lý, bảo vệ môi trường đã được phê duyệt
- Tuân thủ đúng những quy định của pháp luật về môi trường
Thủ tục, quy trình bán phế liệu của DNCX vào thị trường nội địa
Như đã chia sẻ, doanh nghiệp chế xuất có thể bán phế liệu vào thị trường nội địa. Tuy nhiên quy trình này cần tuân thủ đúng thủ tục hải quan và bảo vệ môi trường.

Quy trình bán phế liệu của doanh nghiệp chế xuất
Quy trình này bao gồm các bước thực hiện chi tiết như sau:
- Bước 1 – Kiểm tra danh mục: DNCX kiểm tra loại phế liệu của mình xem có thuộc danh mục phế liệu được phép bán vào thị trường nội địa hay không
- Bước 2 – Lập hợp đồng và hồ sơ: DNCX tiến hành ký kết hợp đồng với doanh nghiệp trong nước. Đồng thời cả 2 bên cùng chuẩn bị một số loại chứng từ cần thiết
- Bước 3 – Khai báo hải quan: DNCX mở tờ khai xuất khẩu phế liệu còn doanh nghiệp nội địa mở tờ khai nhập khẩu tương ứng
- Bước 4 – Vận chuyển, giám sát: Hàng hóa sau đó được vận chuyển vào nội địa theo sự giám sát kỹ lưỡng của cơ quan hải quan (họ sẽ kiểm tra hồ sơ và thực tế khi cần)
- Bước 5 – Hoàn tất nghĩa vụ: DNCX và doanh nghiệp nội địa kê khai các nghĩa vụ về thuế cũng như báo cáo theo đúng quy định
Hồ sơ hải quan cần phải chuẩn bị
Muốn quá trình bán phế liệu của doanh nghiệp chế xuất thông quan thuận lợi thì cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Tờ khai xuất khẩu phế liệu của DNCX
- Tờ khai nhập khẩu của doanh nghiệp nội địa
- Hợp đồng mua bán phế liệu
- Giấy chứng nhận môi trường hay những loại giấy tờ liên quan khác nếu được yêu cầu
- Một số chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ của phế liệu
Hướng dẫn xử lý phế liệu, phế phẩm của DNCX
Khi mà phế liệu, phế phẩm không bán được hoặc không thuộc vào danh mục được phép bán tại thị trường Việt Nam thì DNCX cần thực hiện tiêu hủy theo các bước sau:

- Bước 1 – Lập phương án tiêu hủy: Doanh nghiệp cần lên phương án tiêu hủy chi tiết rồi gửi đến Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp đã nhập khẩu nguyên liệu, vật tư
- Bước 2 – Giám sát quá trình tiêu hủy: Phía cơ quan hải quan giám sát kỹ quá trình này căn cứ theo nguyên tắc quản lý rủi ro. Ngoài ra các bên liên quan cũng cần lập đầy đủ biên bản xác nhận tiêu hủy
- Bước 3 – Tuân thủ pháp luật về môi trường: Doanh nghiệp sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm liên quan đến tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong toàn bộ quá trình xử lý, tiêu hủy
Tóm lại để đảm bảo quá trình bán phế liệu của doanh nghiệp chế xuất diễn ra thuận lợi, hiệu quả và đúng quy định thì DNCX cần chủ động nắm rõ các văn bản pháp luật hiện hành và đồng thời tích cực phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan. Từ đó góp phần làm tối ưu hóa nguồn thu từ phế liệu và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp hơn.

