Mạt Sắt Là Gì? Tất Tần Tật Những Điều Cần Biết!

Trong cuộc sống hàng ngày, có bao giờ bạn tự hỏi về những hạt bụi kim loại nhỏ li ti mà bạn gặp phải khi cắt, mài, hoặc gia công kim loại? Đó chính là mạt sắt. Vậy mạt sắt là gì? Mạt sắt không chỉ là vấn đề nhỏ nhặt trong công nghiệp mà còn ẩn chứa nhiều kiến thức khoa học thú vị và ứng dụng thực tiễn trong nhiều lĩnh vực khác nhau.  Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá từ nguyên nhân hình thành, các đặc tính quan trọng đến những tác động và cách xử lý chúng. Bạn sẽ bất ngờ khi biết rằng mạt sắt không chỉ đơn thuần là phế phẩm công nghiệp mà còn có thể được tận dụng trong nhiều công việc sáng tạo và bảo vệ môi trường.

Định nghĩa và đặc điểm mạt sắt

Khái niệm

Vậy mạt sắt là gì?

Mạt sắt được định nghĩa là những mảnh kim loại nhỏ, sắc nhọn được sinh ra trong quá trình gia công, cán, cắt, mài sắt thép. Chúng thường có kích thước rất bé, tương đương với hạt bụi.

Định nghĩa và đặc điểm mạt sắt
Định nghĩa và đặc điểm mạt sắt

Các hình dạng phổ biến của mạt sắt gồm:

  • Dạng dẹt
  • Hình kim
  • Hình que

Về màu sắc, phần lớn mạt sắt có màu xám hoặc đen do chứa nhiều sắt. Tuy nhiên, màu sắc cũng có thể khác tuỳ thuộc vào các nguyên tố, hợp kim khác có trong thành phần của chúng.

Đặc điểm, tính chất

Những đặc điểm và tính chất nổi bật của mạt sắt bao gồm:

  • Có tính từ tính mạnh do chứa nhiều sắt. Khi đưa vào từ trường, mạt sắt sẽ bị hút mạnh bởi từ tính.
  • Dẫn điện và dẫn nhiệt tốt. Nhờ đó, chúng được dùng để cải thiện khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt cho các hợp kim sắt.
  • Dễ bị gỉ sét, oxi hóa khi tiếp xúc với môi trường ẩm. Hiện tượng này làm giảm chất lượng của sản phẩm.
  • Cứng, bền và khó vỡ. Điều này giúp mạt sắt được dùng làm vật liệu tăng cứng cho các hợp kim.

Nhờ những tính chất trên, mạt sắt có nhiều ứng dụng thiết thực trong thực tiễn. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở phần sau.

Các ứng dụng chính của mạt sắt

Với những ưu điểm về tính chất vật lý, mạt sắt được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp và lĩnh vực khác nhau:

Sản xuất thép

  • Dùng để loại bỏ các tạp chất, cặn trong quá trình luyện thép. Nhờ từ tính, mạt sắt hút các tạp chất ra khỏi lò luyện.
  • Bổ sung vào hợp kim thép để tăng cường độ cứng, độ bền.
Các ứng dụng chính của mạt sắt
Các ứng dụng chính của mạt sắt

Sản xuất vật liệu xây dựng

  • Phụ gia trong sản xuất bê tông, xi măng, gạch ốp lát để tăng độ bền cơ học.
  • Trong xây dựng, trộn mạt sắt với vữa để làm nam châm giữ cốt thép. Giúp tiết kiệm thời gian, công sức nâng đỡ cốt thép.

Công nghiệp ô tô

  • Mạt sắt được trộn với nhựa để sản xuất các linh kiện nhựa từ tính trong ô tô. Ví dụ các bộ phận bằng nhựa từ tính xung quanh mô tơ, rotor, bộ phận truyền động…
  • Sử dụng trong sơn ô tô chống gỉ sét nhờ khả năng bảo vệ khỏi ăn mòn.

Chế tạo nam châm

  • Dùng làm lõi cho các loại nam châm điện, nam châm vĩnh cửu. Nhờ từ tính cao, mạt sắt là vật liệu lý tưởng cho lõi nam châm.
  • Kết hợp với plastic để làm nam châm polymer có độ bền cao, khối lượng nhẹ.

Ngoài ra, mạt sắt còn có thể dùng trong hàn điện, mạ điện, làm vật liệu nghiên cứu khoa học, sản xuất từ tính…

Như vậy, có thể thấy mạt sắt là một vật liệu cực kỳ đa dụng và thiết thực trong nhiều ngành công nghiệp.

Những tác hại, nguy cơ của mạt sắt

Bên cạnh những công dụng, mạt sắt cũng tiềm ẩn một số nguy cơ đối với sức khỏe con người và môi trường nếu không được sử dụng đúng cách.

Tác hại sức khỏe

  • Khi hít phải, mạt sắt có thể gây kích ứng đường hô hấp, viêm phế quản mãn tính, xơ hóa phổi.
  • Tiếp xúc trực tiếp lên da có thể gây trầy xước, viêm nhiễm vết thương.
  • Bụi mạt sắt bay vào mắt gây kích ứng giác mạc, nguy cơ mù lòa.
  • Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, bụi mạt sắt được xếp vào nhóm chất gây ung thư.

Để đề phòng những nguy cơ này, cần tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp an toàn lao động khi tiếp xúc với mạt sắt.

Những tác hại, nguy cơ của mạt sắt
Những tác hại, nguy cơ của mạt sắt

Ô nhiễm môi trường

  • Mạt sắt dễ bị rỉ sét khi tiếp xúc với nước, tạo thành các ion sắt gây ô nhiễm cho nguồn nước.
  • Bụi mạt sắt bay trong không khí làm tăng ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sinh vật.
  • Thải bỏ mạt sắt không đúng nơi quy định sẽ gây ô nhiễm đất, nước ngầm.

Do đó, việc thu gom, xử lý mạt sắt sau sử dụng cần được quan tâm hàng đầu để bảo vệ môi trường.

Các biện pháp xử lý mạt sắt an toàn

Để hạn chế những tác động xấu của mạt sắt, cần có các biện pháp xử lý phù hợp sau khi sử dụng:

  • Thu gom, phân loại: Thu gom mạt sắt, phân loại theo từng loại trước khi xử lý.
  • Tái chế: Dùng quá trình nấu chảy để tái chế thành thép mới. Đây là biện pháp tốt nhất, giúp tiết kiệm tài nguyên.
  • Chôn lấp: Chôn lấp mạt sắt tại các bãi rác công nghiệp có xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn.
  • Đốt: Đốt ở nhiệt độ cao khoảng 1.400 – 1.600 độ C để khử các chất độc hại. Tuy nhiên, cần có biện pháp lọc khí thải.
  • Xi măng hóa: Trộn mạt sắt với xi măng, đổ đặc trong các thùng chứa để cố định.

Tuân thủ đúng quy trình xử lý sẽ giúp mạt sắt không còn gây ô nhiễm môi trường.

Kết luận

Qua bài viết, hy vọng các bạn đã nắm được những thông tin cơ bản về mạt sắt. Đây là một vật liệu rất đa dụng với nhiều ứng dụng thiết thực trong thực tế. Tuy nhiên, mạt sắt cũng tiềm ẩn một số nguy cơ tác hại nếu không được xử lý đúng cách.

Hi vọng sau khi đọc bài viết, các bạn sẽ có cái nhìn tổng quan và trách nhiệm hơn khi sử dụng mạt sắt. Chúc các bạn thành công!

Võ Tuấn Lộc

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi Ngay

SMS

Facebook

Zalo